Detailed Support Request – ZP Primary School, Damalvadi

Zilla Parishad Primary School, Damalvadi

Infrastructure Rehabilitation & Holistic Development Project

Current state of the 1956 building structure

25 Students (Std 1-4)

1,100 Village Population

1956 Year Established

45:55 Female:Male Ratio

The Context

ZP Primary School, Damalvadi, is the only school facility for the village. With a population sex ratio of ~450 females per 550 males, providing safe, dignified education infrastructure is critical for encouraging female literacy.

The school was established in 1956 with 2 classrooms. While repairs were done via public contribution in 1995 and two rooms were sanctioned in 2016, the infrastructure has now failed.

⚠️ CRITICAL SAFETY ALERT The two original classrooms (1956) are in extremely dangerous condition with deep wall cracks and weak roofs. They could collapse at any time, posing a direct threat to the lives of 25 children and 2 teachers.

This is not an upgrade request—it is an emergency intervention to prevent a tragic accident or school closure.

Project Requirements & Estimated Budget

The proposal aims for Basic Infrastructure + Sustainability + Quality Learning.

Item	Details & Justification	Est. Cost
1. Classroom Construction	Construction of 2 new classrooms (107.12 sq.m) to replace the unsafe 1956 structure.	₹ 25.33 Lakh
2. Sanitation Block	Toilet & Bathroom facilities. Essential for student hygiene and dignity.	₹ 10.20 Lakh
3. Solar Power System	5 kW Capacity (Area ~1200 sq.ft). Will reduce electricity costs to zero and ensure reliable power.	₹ 1.80 Lakh
4. Safe Drinking Water	Commercial RO Purifier to prevent waterborne diseases.	₹ 0.16 Lakh
5. Digital Learning	Smart Board for modern education access.	Market Price
TOTAL ESTIMATE		~ ₹ 37.50 Lakh

Your support will protect 25 children, secure their future, and strengthen education access for the entire village.

Beneficiary: ZP Primary School, Damalvadi (Rural)

 

ट्रॅक्टर खरेदी, देखभाल दुरुस्ती

शेतीमध्ये ट्रॅक्टर हा केवळ यांत्रिक साधन नसून तो शेतकऱ्याच्या उत्पादनक्षमता, वेळेचे नियोजन आणि आर्थिक स्थैर्य यांचा कणा असतो. मात्र प्रत्येक शेतकऱ्यासाठी एकच ट्रॅक्टर योग्य ठरत नाही. जमीन धारणा, पिक पद्धत, आर्थिक क्षमता, देखभाल खर्च आणि शासकीय अनुदान या सर्व बाबींचा विचार करूनच ट्रॅक्टर खरेदीचा निर्णय घ्यावा लागतो. योग्य विचार न करता घेतलेला ट्रॅक्टर शेतकऱ्यासाठी ओझे ठरू शकतो, तर योग्य निवड शेतीला फायदेशीर बनवू शकते.

भाग 1 : ट्रॅक्टर खरेदी

जमीन धारणा आणि ट्रॅक्टरची निवड

अल्प व अत्यल्प जमीनधारक शेतकऱ्यांसाठी (१ ते २ एकर) मोठ्या क्षमतेचा ट्रॅक्टर परवडणारा नसतो. अशा शेतकऱ्यांनी 20 ते 25 HP क्षमतेचा मिनी ट्रॅक्टर निवडणे अधिक व्यवहार्य ठरते. मध्यम जमीनधारक (३ ते ५ एकर) शेतकऱ्यांसाठी 26 ते 35 HP ट्रॅक्टर योग्य ठरतो, कारण तो विविध अवजारे चालवू शकतो. मोठ्या जमीनधारक शेतकऱ्यांना (६ एकरपेक्षा अधिक) जड कामांसाठी 40 HP किंवा त्यापेक्षा जास्त क्षमतेचा ट्रॅक्टर फायदेशीर ठरतो.

पिक पद्धतीनुसार गरज

हंगामी पिके घेणाऱ्या शेतकऱ्यांना नांगरणी, पेरणी, आंतरमशागत आणि वाहतुकीसाठी मध्यम क्षमतेचा ट्रॅक्टर पुरेसा ठरतो. बागायती आणि बहुवार्षिक फळपिकांसाठी (संत्रा, द्राक्ष, डाळिंब) लहान आकाराचा, चांगली वळणक्षमता असलेला आणि कमी उंचीचा ट्रॅक्टर आवश्यक असतो. जिरायत शेतीत जमिनीचा प्रकार आणि ओल यानुसार ताकदवान इंजिन आणि चांगली ओढ क्षमता असलेला ट्रॅक्टर निवडावा लागतो.

शेतीची गरज / निकष	हंगामी पिके (जिरायत)	बागायती संत्रा / डाळिंब	द्राक्ष बाग	मिश्र शेती	मोठी जमीन / ठेकेदारी
जमीन प्रकार	काळी / मध्यम	काळी / मध्यम	हलकी / मध्यम	सर्व	काळी / भारी
ओळींची रुंदी	लागू नाही	मध्यम	अरुंद	मध्यम	लागू नाही
योग्य HP	24–35 HP	20–26 HP	20–24 HP	26–35 HP	35–50+ HP
ट्रॅक्टर प्रकार	Regular FE	Orchard / Compact	Vineyard / Narrow	FE + Compact	Heavy FE
ट्रॅक्टर मॉडेल्स	Swaraj 735 FE Mahindra 275 DI Massey 241	Swaraj 724 XM Orchard Mahindra JIVO 245 DI Sonalika Tiger 26	Mahindra JIVO 225 DI Kubota A211 / A211N Sonalika GT 20	Swaraj 724 FE Mahindra 265 DI John Deere 5050D	Swaraj 744 FE Mahindra 475 DI John Deere 5310
शासकीय अनुदान	✔	✔	✔	✔	✔
मुख्य कामे	नांगरणी, पेरणी	फवारणी, इंटरकल्चर	फवारणी, कापणी	सर्व प्रकार	खोल नांगरणी
इंधन मायलेज	मध्यम	चांगले	खूप चांगले	मध्यम	कमी
मेंटेनन्स खर्च	मध्यम	कमी	कमी	मध्यम	जास्त
स्पेअर उपलब्धता	खूप चांगली	चांगली	ब्रँडवर अवलंबून	चांगली	चांगली
सरासरी आयुष्य	12–15 वर्षे	15 वर्षे	12–14 वर्षे	15 वर्षे	15–18 वर्षे

उदा. संत्रा लागवड व काळी जमीन असलेल्या शेतकऱ्यांसाठी योग्य ट्रॅक्टर – प्रत्यक्ष मॉडेल उदाहरणे

संत्रा हे बहुवार्षिक बागायती पीक असल्यामुळे अरुंद जागेत सहज वळण घेणारा, कमी HP पण मजबूत ओढ असलेला ट्रॅक्टर आवश्यक असतो. काळ्या जमिनीत पकड (traction) महत्त्वाची असल्याने 23–26 HP श्रेणीतील मिनी ट्रॅक्टर अधिक उपयुक्त ठरतात.
या दृष्टीने Swaraj 724 XM Orchard / 724 FE हे मॉडेल मजबूत इंजिन, चांगली ओढ, सहज उपलब्ध स्पेअर पार्ट्स आणि जास्त रिसेल व्हॅल्यूमुळे प्राधान्याने निवडले जाते.
Mahindra JIVO 245 DI / 225 DI हे संत्रा बागेसाठी योग्य साइज, चांगले मायलेज आणि कमी देखभाल खर्च यामुळे अल्प व मध्यम शेतकऱ्यांसाठी व्यवहार्य पर्याय ठरतात.
तर Kubota A211 / A211N हे आधुनिक तंत्रज्ञान, स्मूथ ऑपरेशन आणि हलक्या कामासाठी उत्कृष्ट असले तरी किंमत तुलनेने जास्त असल्यामुळे मर्यादित बजेट असलेल्या शेतकऱ्यांनी विचारपूर्वक निर्णय घ्यावा.

उदा. द्राक्ष बाग ही इतर पिकांपेक्षा वेगळी आणि अधिक संवेदनशील शेती पद्धत आहे.

द्राक्ष बागेत ओळी अरुंद असतात, जमीन प्रामुख्याने हलकी असते आणि वर्षभर मशागत, फवारणी, खुरपणी, फर्टिगेशनसारखी कामे मोठ्या प्रमाणावर करावी लागतात. त्यामुळे द्राक्ष बागेसाठी ट्रॅक्टर निवडताना “जड आणि ताकदवान” यापेक्षा “योग्य आकार, संतुलन and स्थिर कामगिरी” या बाबी अधिक महत्त्वाच्या ठरतात.
द्राक्ष बागेसाठी ट्रॅक्टर अरुंद रुंदीचा (Narrow / Vineyard type) असणे अत्यावश्यक आहे. ओळींमधून ट्रॅक्टर फिरताना वेलांची मुळे, खांब, तार यांना इजा होऊ नये यासाठी ट्रॅक्टर हलका पण योग्य प्रकारे बॅलन्स्ड असावा. उंच ट्रॅक्टरमुळे बागेत अस्थिरता वाढते, त्यामुळे कमी उंचीचा (Low profile) ट्रॅक्टर अधिक सुरक्षित आणि उपयोगी ठरतो. तसेच फवारणी पंप, श्रेडर, रोटाव्हेटर, स्प्रेयर यांसारख्या PTO आधारित अवजारांसाठी स्थिर RPM देणारा ट्रॅक्टर द्राक्ष बागेत फार महत्त्वाचा असतो.

तांत्रिकदृष्ट्या पाहता, द्राक्ष बागेसाठी 20 ते 24 HP चा ट्रॅक्टर सर्वाधिक योग्य मानला जातो. यापेक्षा कमी HP मध्ये कामाची क्षमता मर्यादित होते, तर जास्त HP मुळे ट्रॅक्टर जड होऊन मुळांना नुकसान होण्याची शक्यता वाढते. म्हणून Vineyard, Orchard किंवा Compact प्रकारचे ट्रॅक्टर द्राक्ष शेतीसाठी सर्वोत्तम ठरतात.

व्यवहारात आणि शेतकरी अनुभवाच्या आधारे Mahindra JIVO 225 DI किंवा 245 DI हे मॉडेल्स द्राक्ष बागेसाठी खूपच लोकप्रिय आहेत. हे ट्रॅक्टर अरुंद, हलके, कमी उंचीचे असून त्यांचे मायलेज आणि मेंटेनन्स खर्च कमी असतो. Kubota A211 किंवा A211N हे मॉडेल्स तंत्रज्ञानाच्या दृष्टीने उत्कृष्ट असून अतिशय स्मूथ PTO कामगिरी देतात, विशेषतः फवारणीसाठी ते उपयुक्त ठरतात. Swaraj 724 XM Orchard हाही पर्याय आहे, पण तो फक्त तेव्हाच योग्य ठरतो जेव्हा द्राक्ष बागेतील ओळी थोड्या रुंद असतील.

द्राक्ष बागेसाठी ट्रॅक्टर घेताना काही गोष्टी टाळणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. 28 HP पेक्षा जास्त क्षमतेचे जड ट्रॅक्टर बागेसाठी योग्य नसतात. FE (Full-sized) मॉडेल्सची रुंदी जास्त असल्याने ओळींमध्ये अडचण निर्माण होते. तसेच जास्त ग्रिप असलेले टायर जमिनीत खोलवर दबाव टाकतात, ज्यामुळे द्राक्ष वेलींच्या मुळांना इजा होण्याची शक्यता वाढते.

एकूणच, द्राक्ष बागेसाठी ट्रॅक्टर निवडताना “जास्त शक्ती”पेक्षा “योग्य आकार, संतुलन आणि सातत्यपूर्ण कामगिरी” याला प्राधान्य दिल्यास बागेचे आरोग्य टिकते, कामाचा खर्च कमी होतो आणि दीर्घकालीन उत्पादन वाढीस मदत होते.

खरेदी किंमत आणि आर्थिक क्षमता

ट्रॅक्टरची किंमत साधारणतः 3.5 लाखांपासून 8–9 लाख रुपयांपर्यंत असते. शेतकऱ्यांनी केवळ किंमत पाहून निर्णय न घेता आपल्या उत्पन्नाशी सुसंगत कर्जहप्ता आणि परतफेडीची क्षमता तपासणे आवश्यक आहे. स्वस्त ट्रॅक्टर कमी काळ टिकू शकतो, तर अतिशय महाग ट्रॅक्टर अल्प वापरात परवडत नाही.

देखभाल, दुरुस्ती आणि स्पेअर पार्ट्स

ट्रॅक्टरच्या आयुष्यात देखभाल खर्च महत्त्वाचा घटक असतो. स्थानिक पातळीवर सर्व्हिस सेंटर, मेकॅनिक आणि स्पेअर पार्ट्स सहज उपलब्ध असलेले ब्रँड शेतकऱ्यांसाठी अधिक सोयीचे ठरतात. कमी देखभाल खर्च आणि स्वस्त सुटे भाग असलेला ट्रॅक्टर दीर्घकाळात आर्थिकदृष्ट्या फायदेशीर ठरतो.

सरासरी आयुष्यमान

योग्य वापर आणि वेळेवर देखभाल केल्यास ट्रॅक्टरचे सरासरी आयुष्यमान 12 ते 15 वर्षे किंवा त्याहून अधिक असू शकते. त्यामुळे ट्रॅक्टर खरेदी हा दीर्घकालीन निर्णय आहे, हे लक्षात घेऊनच निवड करावी लागते.

शासकीय अनुदानाचा लाभ

महाराष्ट्रासह अनेक राज्यांत कृषी यांत्रिकीकरण योजनेंतर्गत ट्रॅक्टर खरेदीसाठी 40 ते 50 टक्के अनुदान उपलब्ध आहे. अल्प, अत्यल्प व अनुसूचित जाती-जमातीतील शेतकऱ्यांना अधिक अनुदान मिळते. महाडीबीटीसारख्या पोर्टलद्वारे अर्ज करून अनुदानाचा लाभ घेतल्यास शेतकऱ्यांवरील आर्थिक भार लक्षणीयरीत्या कमी होतो.

घटक	मिनी ट्रॅक्टर	मध्यम	मोठा
खरेदी किंमत	₹4–5.5 लाख	₹6–8 लाख	₹9–12+ लाख
वार्षिक देखभाल	₹8–12 हजार	₹12–18 हजार	₹20–30 हजार
अनुदान (साधारण)	40–50%	40%	30–40%

निष्कर्ष

ट्रॅक्टर खरेदी करताना जमीन धारणा, पिक पद्धत, खरेदी किंमत, देखभाल खर्च, स्पेअर उपलब्धता, आयुष्यमान आणि शासकीय अनुदान या सर्व बाबींचा एकत्रित विचार करणे आवश्यक आहे. योग्य ट्रॅक्टर निवडल्यास तो शेतकऱ्याचा विश्वासू साथीदार ठरतो, शेतीचा खर्च कमी करतो आणि उत्पादन वाढवतो. म्हणूनच ट्रॅक्टर खरेदी हा भावनिक नव्हे तर विवेकी आणि माहितीपूर्ण निर्णय असावा.

भाग 2 : ट्रॅक्टर देखभाल दुरुस्ती

ट्रॅक्टर ही शेतकऱ्याची केवळ यंत्रणा नसून तो शेतीतील सर्वात महत्त्वाचा सहकारी आहे. ट्रॅक्टरची खरी कमाई त्याच्या शक्तीत नसून त्याच्या योग्य निगा व शिस्तबद्ध वापरात आहे. अनेक वेळा चुकीचा वापर, दुर्लक्ष आणि अज्ञान यामुळे ट्रॅक्टर लवकर खराब होतो, दुरुस्तीचा खर्च वाढतो आणि शेतीच्या कामात अडथळे निर्माण होतात. म्हणून ट्रॅक्टरची नियमित देखभाल आणि सुरक्षित वापर शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत आवश्यक आहे.

दैनंदिन वापरात ट्रॅक्टरची निगा

दैनंदिन वापरात ट्रॅक्टरची निगा घेताना शेतकऱ्यांकडून अनेक चुका होतात. इंजिन ऑइल, रेडिएटरमधील पाणी, इंजिन टाकीतील तेल तसेच एअर क्लिनरमधील तेल यांची वेळेवर तपासणी केली जात नाही. ग्रीस करताना एखादी जागा राहून जाते, ज्यामुळे संबंधित भाग लवकर झिजतो. बॅटरीतील पाण्याची पातळी तपासली जात नाही, नट-बोल्ट सैल राहतात आणि दररोज ट्रॅक्टर सुरू करण्याआधी लिकेज तपासले जात नाही. टायरमधील हवेचा दाब कमी ठेवला गेल्यास इंधन खर्च वाढतो आणि टायरचे आयुष्य कमी होते. या छोट्या चुका पुढे मोठ्या बिघाडाला कारणीभूत ठरतात.

ट्रॅक्टर वापरात नसताना निगा

ट्रॅक्टर वापरात नसताना देखील त्याची योग्य निगा राखणे तितकेच महत्त्वाचे आहे. अनेक वेळा शेतकरी ट्रॅक्टर वापरात नसताना आवश्यक वंगणाची पूर्तता करून ठेवत नाहीत. टायरमध्ये हवा भरून न ठेवता किंवा जॅक अथवा ठोकळे न लावता ट्रॅक्टर दीर्घकाळ उभा ठेवला जातो, त्यामुळे टायर खराब होतात. रेडिएटरमधील पाणी काढून ठेवले जात नाही आणि बॅटरी ट्रॅक्टरला जोडलेलीच ठेवली जाते, ज्यामुळे बॅटरीचे आयुष्य कमी होते.

ट्रॅक्टर अपघात होण्याची प्रमुख कारणे

ट्रॅक्टर अपघात होण्यामागेही अनेक मानवी चुका कारणीभूत असतात. ड्रायव्हरशिवाय इंजिन सुरू करणे, ट्रॅक्टर सुरू असताना त्यावर चढणे किंवा उतरणे, ट्रॅक्टरजवळ धूम्रपान करणे या अत्यंत धोकादायक सवयी आहेत. मशाल किंवा मेणबत्तीच्या सहाय्याने बॅटरी तपासणे, इंजिन चालू असताना ट्रॅक्टरखाली काम करणे किंवा इंजिन फार गरम असताना रेडिएटरचे झाकण उघडणे यामुळे गंभीर अपघात होऊ शकतात. ट्रॅक्टर किंवा ट्रॉलीजवळ लहान मुले आहेत का याची खात्री न करता हालचाल करणे किंवा हॉर्न न देणे हीदेखील मोठी चूक आहे.

अवजारे जोडताना व वापरताना होणाऱ्या चुका

अवजारे जोडताना व वापरताना होणाऱ्या चुका ट्रॅक्टरच्या यंत्रणेला मोठ्या प्रमाणात नुकसान करतात. ट्रॅक्टरच्या क्षमतेपेक्षा जड अवजारे जोडल्यास इंजिन व हायड्रॉलिक प्रणालीवर ताण येतो. उचललेल्या अवजारावर जड वस्तू ठेवून वाहतूक केल्यास हायड्रॉलिक यंत्रणा निकामी होण्याची शक्यता असते. वळण घेताना अवजारे न उचलता ट्रॅक्टर वळवणे, जड अवजारांसाठी पुढील चाकांवर आवश्यक वजन न लावणे या गोष्टी ट्रॅक्टरच्या कार्यक्षमतेवर परिणाम करतात.

सेंद्रिय कर्बाचे महत्त्व आणि वाढीसाठी आवश्यक उपाय - भागिनाथ आसने

शेती हा मातीवर आधारलेला व्यवसाय आहे आणि मातीचे आरोग्य टिकवण्यासाठी सेंद्रिय कर्ब (Soil Organic Carbon) हा सर्वात महत्त्वाचा घटक मानला जातो. परंतु गेल्या काही वर्षांत रासायनिक खतांचा वाढता वापर, पिकांचे अवशेष जाळणे, एकाच पिकाची सातत्याने लागवड आणि चुकीच्या माती व्यवस्थापनामुळे अनेक भागातील जमिनीतील सेंद्रिय कर्बाचे प्रमाण झपाट्याने घटले आहे. परिणामी जमिनीची सुपीकता कमी होते, पाणी धारण करण्याची क्षमता घटते आणि दीर्घकाळात उत्पादनात अस्थिरता निर्माण होते. या पार्श्वभूमीवर सेंद्रिय कर्बाचे महत्त्व अधोरेखित करत अनेक कृषी तज्ज्ञांनी शेतकऱ्यांना सेंद्रिय घटकांची सातत्याने भर घालण्याचे आवाहन केले आहे.

सेंद्रिय कर्ब हा मातीतील ह्यूमस, कुजलेले अवशेष, गांडूळखत, कंपोस्ट आणि सूक्ष्मजीव यांच्या स्वरूपात आढळतो. हाच घटक जमिनीला योग्य पोत, हवेशीरपणा आणि पोषणद्रव्ये धारण करण्याची क्षमता प्रदान करतो. तज्ज्ञांच्या मते, सेंद्रिय कर्ब वाढल्याने मातीची सुपीकता अधिक काळ टिकून राहते, पाण्याचे शोषण व साठवण क्षमता वाढते, मातीतील उपयुक्त सूक्ष्मजीवांची संख्या वाढते, रासायनिक खतांची गरज कमी होते आणि कार्बन जमिनीत स्थिर राहिल्याने हवामान बदलावरही सकारात्मक परिणाम होतो. म्हणूनच सेंद्रिय कर्बाकडे “मातीचा जीव” म्हणून पाहिले पाहिजे, असे कृषी विभागाचे अधिकारी सांगतात.

सेंद्रिय कर्ब वाढवण्यासाठी शेतीतील उपलब्ध साधनसामग्री, पिकांचे अवशेष आणि नैसर्गिक स्रोतांचा योग्य वापर करणे अत्यंत सोपे आणि प्रभावी आहे. हिरवळीचे खत हा त्यातील सर्वांत उपयोगी मार्ग आहे. सनई, ढवळा किंवा ढोबळी यांसारख्या पिकांची लागवड करून ती फुलोऱ्याच्या अवस्थेत जमिनीत नांगरल्यास सेंद्रिय पदार्थाची मोठ्या प्रमाणात निर्मिती होते. याशिवाय वर्मी-कंपोस्ट, शेणखत आणि घरगुती कंपोस्ट हे सुरक्षित व परिणामकारक स्रोत आहेत. पिकांचे अवशेष जाळणे टाळावे, कारण त्यामुळे हजारो उपयुक्त सूक्ष्मजीव नष्ट होतात. अवशेष जमीनात मिसळल्यास ह्यूमस नैसर्गिकरीत्या तयार होते.

कव्हर क्रॉप्सचा वापर देखील उपयुक्त ठरतो. उडीद, मूग, बरसीम किंवा जवार यांसारखी पिके जमिनीवर आच्छादन तयार करून मातीचा ओलावा टिकवतात आणि सेंद्रिय पदार्थ वाढवतात. मल्चिंग पद्धतीद्वारे पेंढा किंवा वाळलेल्या पानांचे आच्छादन केल्यास जमिनीत ओलावा टिकतो आणि ह्यूमस निर्मिती सुधारते. तसेच रासायनिक खतांचा अतिरीक्त वापर मातीतील सूक्ष्मजीव नष्ट करतो, त्यामुळे जमिनीच्या तपासणीनुसार आवश्यक त्या प्रमाणातच खतांचा वापर करावा.

सेंद्रिय कर्ब वाढवणे ही शाश्वत शेतीसाठी अत्यंत गरजेची उपाययोजना आहे. जमिनीचे आरोग्य सुधारून दीर्घकालीन उत्पादनक्षमतेत वाढ करायची असेल तर सेंद्रिय घटकांच्या वापराला प्राधान्य देणे आवश्यक आहे. शेतकरी, कृषितज्ज्ञ आणि विविध संस्था यांच्या सामूहिक प्रयत्नांतून माती पुन्हा समृद्ध, पोषणयुक्त आणि उत्पादनक्षम बनेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.

✍️ लेखक परिचय

भागिनाथ बाबासाहेब आसने

कृषी पत्रकार व शेतकरी – ब्राम्हणगाव, कोपरगाव, अहिल्यानगर (महाराष्ट्र)

संलग्न : Agriculture Journalist Association of India (AJAI)

निबंध स्पर्धा निकाल 2025

अंतिम निकाल :

रॅंक	खुला गट	मोठा गट	मध्यम गट	लहान गट
प्रथम	अंजली अहिरे	धनश्री पवार	तनुजा दातिर	सानवी गाडे
द्वितीय	समीक्षा निर्मल	वैष्णवी गाडेकर	आदित्य माने	संस्कृति गिरी
तृतीय	तनुजा वाघ	अराध्य माने	तेजल गाडेकर	श्रीशाली उंबरकर

लेखकांचे निबंध त्यांच्या नावासोबत लिंकदवारे जोडले आहेत. वाचक लेखकांच्या नावावर क्लिक करून निबंध वाचू शकतात.

उत्तेजनार्थ	अपेक्षा सुनील ढमाले भागिनाथ बाबासाहेब आसने ओंकार बाबासाहेब साळुंखे स्वरांश राजेंद्र शिंदे	सुकन्या शंकर आसने अस्मिता राहुल भुसाळ श्रावणी दीपक चौधरी भक्ति प्रमोद बनसोडे	अराध्या नितीन माने स्वराली प्रविण शिंदे आयुष कुश शिंदे सिद्धांत वैभव गाडे	सानवी विलास डहाळे सान्वी प्रशांत पगारे स्वरा गोकुळ शिंदे सातवी विलास डहाळे बोंदरे रुत्वी राहुल

प्राथमिक फेरीत निवड केलेले निबंध : 

खुला गट	मोठा गट	मध्यम गट	लहान गट
110	30	60	220

एकूण प्राप्त निबंध :

खुला गट	मोठा गट	मध्यम गट	लहान गट
1125	310	602	2211

🎉 निबंध लेखन स्पर्धा – “माझ्या नवरात्री” 🎉

उद्देश -  

• Extra Curricular Activity – वर्गाबाहेरील सर्जनशील कार्य
• Moral Values – परंपरा, नातेसंबंध, जबाबदारी समजणे
• Child Mind Perspective – मुलांच्या नजरेतून सणाची अनुभूती
• Tradition & Science Behind Festivals – परंपरा व त्यामागील शास्त्र जाणून घेणे
• Child Behaviour & Motivation – मुलांचा आत्मविश्वास, लेखनाची आवड व निरीक्षणशक्ती वाढवणे

नियम आणि अटी (फी - 15 रु) -

• मुदत - निबंध स्वीकारणे दिनांक 26 सप्टेंबर 2025 पर्यंत सुरू राहील. 
• शब्द लेखन अधिकतम मर्यादा - लहान - 200, मध्यम - 500, मोठा - 1000, खुला - 5000 शब्द 
• लेखक AI ची मदत घेवू शकतात. ज्यांनी AI ची मदत घेतली आहे त्यांनी तसा उल्लेख करावा. 
• वयोगट - लहान गट 1 ली ते 4 थी, मध्यम गट - 5 वी ते 7 वी, उच्च गट - 8 वी ते 10 वी, खुला गट
• सहभागी होणाऱ्या स्पर्धकास प्रमाणपत्र मिळेल. 

निबंध लेखन करण्यासाठी मुद्दे - 

1. पार्श्वभूमी - नवरात्र का सुरू झाली? केंव्हा सुरू झाली? 
2. उपयोग - नवरात्रीमुळे काय उपयोग होतो? वैयक्तिक, कौटुंबिक, सामाजिक, आर्थिक. 
3. बदल - सुरुवातीच्या काळातील नवरात्र आणि काळानुरूप झालेला बदल आणि त्याचे फायदे - तोटे) 
4. उपयोगात येणाऱ्या वस्तु - काळानुरूप झालेला बदल आणि त्यामागील कारणे (उदा. नारळ, मडके, ज्वार, मका, हरभरा, हळीव इत्यादि)
5. भविष्य - तुमच्या मते आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या काळामध्ये नवरात्री कशी साजरी होईल ?

बक्षीस वितरण (गट निहाय) - 

• प्रथम - प्रमाणपत्र, सन्मानचिन्ह, आर्थिक (रु. 101, 201, 301, 501) 
• द्वितीय - प्रमाणपत्र, सन्मानचिन्ह, आर्थिक (रु. 51, 101, 201, 301)
• तृतीय - प्रमाणपत्र, सन्मानचिन्ह, आर्थिक (रु.  21, 51, 101, 201) 
• उत्तेजनार्थ (5) - सन्मानपत्र (सॉफ्ट कॉपी), आर्थिक (रु.  11, 21, 51, 101)
• सहभाग - सन्मानपत्र (सॉफ्ट कॉपी)

 निबंध स्पर्धा निकालसाठी येथे क्लिक करा. 

अपील / तक्रार -

फोन - 9975740444, info@mazisheti.org 

Sustainability and Gudhi Padava: A Celebration of Renewal and Responsibility

Gudhi Padava, the traditional New Year festival celebrated in Maharashtra and parts of India, marks the beginning of a fresh agricultural cycle, prosperity, and hope. Rooted in deep cultural and spiritual significance, this festival is also a reminder of the symbiotic relationship between humans and nature. As we celebrate with vibrant Gudhis hoisted high, let us also embrace the essence of sustainability, ensuring a greener and healthier planet for future generations.

The Essence of Gudhi Padava and Sustainability

Gudhi Padava is synonymous with renewal, much like nature’s cycles of growth and regeneration. The festival signifies the end of winter and the arrival of spring, a time when farmers prepare their lands for new harvests. Traditional Gudhis, made of bamboo sticks, neem leaves, flowers, and silk cloth, symbolize prosperity and ward off negative energies. This festival offers a perfect opportunity to reflect on how we can integrate sustainability into our celebrations and daily lives.

Sustainable Practices During Gudhi Padava

1. Eco-Friendly Decorations: Instead of plastic-based decorative items, opt for natural and biodegradable materials such as fresh flowers, leaves, and cloth.

2. Minimal Waste Celebrations: Reduce waste by avoiding excessive packaging and single-use items. Opt for reusable or recyclable materials for festival preparations.

3. Organic Offerings: Consider using organic and locally sourced ingredients for festive meals, promoting healthy eating habits and supporting local farmers.

4. Energy Conservation: Reduce energy consumption by limiting the use of electrical decorations and opting for traditional diyas or LED lights.

5. Tree Planting Initiatives: Mark the beginning of the new year by planting trees or supporting afforestation projects in your community.

Giving Back: The True Spirit of Gudhi Padava

While we celebrate the joy and prosperity of a new year, let’s also extend our gratitude by giving back to society. Numerous individuals and communities lack basic necessities like food, education, and healthcare. This Gudhi Padava, consider contributing to sustainability-driven initiatives and charitable organizations working towards:

Farmer Welfare: Supporting agricultural sustainability and ensuring a better livelihood for our farmers.

Environmental Conservation: Contributing to NGOs working on afforestation, water conservation, and renewable energy solutions.

Education & Livelihood Programs: Helping underprivileged children and youth gain access to education and vocational training.

Make a Difference Today

As we welcome the new year with enthusiasm and devotion, let us take a moment to make a meaningful impact. Your donation, no matter how small, can create ripples of change in the lives of those in need. Celebrate Gudhi Padava not just with joy but with purpose—by fostering sustainability and extending a helping hand to those less fortunate.

This year, pledge to celebrate responsibly, embrace eco-friendly traditions, and support a cause that truly makes a difference. Donate today and be a part of a sustainable future! 

I've written an article connecting sustainability with Gudhi Padava while encouraging donations. 

For donations click here.